49 Nablus en vluchtelingen kamp Balata

Nablus ligt in het noorden van Palestina, 50 km van Jeruzalem. Wat grootte betreft is het de tweede Palestijnse stad, met 135.000 inwoners. Aan de rand van de stad ligt Balata, het dichtbevolkte vluchtelingen kamp met dertigduizend vluchtelingen. We waren er een dag en bezochten het oude stadscentrum en het Balata kamp.

markt in de oude stad van Nablus

Tijdens de zgn. tweede intifada heeft Israël in 2002 een grootscheepse militaire operatie ondernomen en steden op de Westbank bezet. Het was een grotere operatie dan van de oorlog van 1967! Nablus is tijdens toen ernstig getroffen.

We werden rondgeleid door iemand die indertijd intensief betrokken was bij de strijd en gearresteerd werd. Het Israëlische leger viel van drie kanten de stad binnen, met tanks en bulldozers werden huizen verwoest, soms zelfs zonder de bewoners te laten vertrekken. Regelmatig werden ambulances tegengehouden en moesten gewonden lang op hulp. Een streng uitgaansverbod was bijna drie weken permanent van kracht. Zo nu en dan werd dat een paar uur opgeheven om mensen de kans te geven voedsel te kopen. Van buiten de stad was een hulpoperatie opgezet om in het geheim de meest kwetsbare gezinnen van voedsel en medicamenten te voorzien. Onze gids vertelde bij open plekken en kapotte gebouwen de verhalen van wat er toen gebeurd was. Op verschillende momenten kwamen emotionele herinneringen bij hem op.

Even wat geschiedenis: aanleiding tot die tweede intifada was het bezoek aan Haram al-Sharif/Tempelberg in 2000 van parlementslid Ariel Sharon, vergezeld door meer dan duizend gewapende Israeli's. Dat bezoek ging in tegen alle bestaande regels en afspraken over die heilige plaats. En het werd hem dan ook van alle kanten afgeraden. De regering werd zelfs opgeroepen het bezoek te verbieden, het zou door de Palestijnen beschouwd worden als een provocatie en het uitlokken van een confrontatie. Sharon zette door en inderdaad het was een provocatie. De volgende dag was er een treffen tussen Palestijnse demonstranten en Israëlische politie. De politie gebruikte traangas, met rubber bedekte stalen kogels en schoot met scherp. Vier Palestijnen werden gedood en er waren 200 gewonden. Overal in de Westbank kwam het tot soortgelijke confrontaties. De Israëlische regering sprak over opruiing door de Palestijnse leiders en vergat gemakshalve maar de provocatie van Sharon en de dieper liggende onvrede en frustratie onder de Palestijnse bevolking over het fiasco van de Oslo akkoorden van 1993 en het uitblijven van vrede.

Dit verhaal over het begin van de opstand van dertien jaar geleden lijkt op wat we deze dagen hoorden over de toename van het recente geweld: onvrede en frustratie over de uitzichtloze bezetting en de keiharde onderdrukking van de bevolking. Zowel in 2000 als in 2015 lijkt wat er op Haram al-Sharif/Tempelberg gebeurt de lont in het kruitvat te zijn. Zie bijvoorbeeld blog #44 Geweld en Tegengeweld.

Die tweede intifada werd veel grimmiger, met zelfmoordaanslagen overal in Israël en op de Westbank en toenemende repressie door leger en politie. Maar de geschiedenis herhaalt zich niet noodzakelijkerwijs, ook al is veel hetzelfde, veel is nu ook anders dan toen.

Het Palestijnse vluchtelingen probleem is ontstaan bij de totstandkoming van de Staat Israël in 1948. In de oorlog die toen gevoerd werd zijn veel Palestijnen voor het geweld gevlucht of van hun woonplaats verdreven. Ongeveer drie kwart van de Palestijnse bevolking van toen werd vluchteling (750.000 personen). Israël staat nog steeds niet toe dat ze naar huis terugkeren. 

één van de hoofdstraten van Balatasteegje tussen de huizen

Veel vluchtelingen uit Jaffa en omliggende dorpen kwamen terecht in Nablus. Vijf jaar woonden ze in tenten, maar langzaam aan werden permanente onderkomens gebouwd, basaal, geen luxe. Omdat er weinig ruimte is staan huizen dicht op elkaar. De steegjes tussen huizen zijn soms nog geen meter breed. Uitbreiding van woonruimte kan dus slechts door verdiepingen toe te voegen. Hoe krijg je hier  meubels naar binnen of een ernstig zieke of overleden persoon naar buiten?

We bezochten het Jaffa Cultural Center. Hier wordt naschoolse opvang geregeld, er is een bibliotheek en computer ruimte, lessen worden gegeven in theater en muziek. Speciale aandacht wordt gegeven aan traumaverwerking. Veel van het werk wordt door vrijwilligers gedaan. Maar er is in Balata aan alles gebrek.

We spraken met één van de medewerksters, een jonge vrouw, moeder van vier kinderen, geboren in Balata. Sinds kort woont ze net buiten het kamp. Als plaats waar ze vandaan komt noemt ze: Jaffa, maar ze is er nooit geweest, kent slechts de verhalen van haar grootvader, een welgestelde huiseigenaar, die moest vluchten en nooit meer terug kon, slechts een sleutel is over als herinnering.

ontmoeting in Balata

Het leven in Balata en ook op de plek waar ze nu woont, is een nachtmerrie. Elke nacht sta je angsten uit, dan komt het Israëlische leger om mensen te arresteren en je weet nooit wie ze nu komen halen. Sinds Israël weer besloot om huizen van ‘terroristen’ te slopen kan het zo maar zijn dat het huis van de buren plat gewalst wordt en dan kan jouw huis ook schade oplopen. Kinderen hebben psychologische problemen, ze zijn angstig. Ze hebben door wat soldaten ’s nachts komen doen en ze zijn bang dat straks ook hun huis getroffen wordt.

Ouders kunnen niet voorkomen dat kinderen met stenen gooien. Kinderen geven uiting aan hun angst en woede op hun eigen manier en gooien stenen.

Ook al is Nablus onder gezag van de Palestijnse Autoriteit, de Palestijnse politie kan niets voor de bevolking betekenen. Want van middernacht tot ‘s morgens vroeg is Israël de baas, dat is de afspraak tussen Israël en Palestina, onderdeel van Oslo!

Ze was verloofd met een journalist, die door het bezettingsleger werd doodgeschoten. Hoe kun je zoiets ooit vergeten of vergeven? Haar droom is om nu eens even uit die situatie, uit ‘die gevangenis’ weg te kunnen, al was het maar naar Ramallah, 25 km verder op, Jeruzalem durft ze niet eens aan te denken.

 

Terug in het hotel in Beit Sahour horen we op de tv dat in het Israëlische parlement een wet in voorbereiding is die het mogelijk maakt om voorstanders van BDS (boycot, desinvesteren en sancties) een visum te weigeren. Reden hiervoor is dat steun aan BDS terrorisme en antisemitisme is! 

oktober 2015 (gepubliceerd  26 november 2015)

 


 

 
asd